دو فصل بارندگی، صفر درصد بهرهوری؛ عملکرد سازمان آب در سیستان و بلوچستان زیر ذرهبین
استان سیستان و بلوچستان در دهه های اخیر دچار خشکسالی مکرر بوده؛ تالاب هامون طی حدود دو دهه گذشته عمدتاً خشک شده و بیابانزایی گسترده اتفاق افتاده است . به گزارش خبرنگار پایگاه خبری اخبار سیستان و بلوچستان از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶ بیش از ۱۲٫۲ میلیارد متر مکعب ذخایر آب زیرزمینی استان
استان سیستان و بلوچستان در دهه های اخیر دچار خشکسالی مکرر بوده؛ تالاب هامون طی حدود دو دهه گذشته عمدتاً خشک شده و بیابانزایی گسترده اتفاق افتاده است .
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری اخبار سیستان و بلوچستان از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶ بیش از ۱۲٫۲ میلیارد متر مکعب ذخایر آب زیرزمینی استان کاهش یافته؛ برخی حوزههای آبی تا ۸۹ ماه متوالی کاهش حجم شدید ثبت کردهاند .
میانگین بارش سالانه استان تنها حدود ۱۰۵ میلیمتر است؛ بارش ها در سال های اخیر نسبت به متوسط بلندمدت در برخی نقاط با کاهش تا ۹۰٪ روبرو بوده .
حدود ۹۷٪ از استان تحت تأثیر خشکسالی قرار دارد؛ و در برخی گزارشها از دسترسی تنها رایگان به ۲٪ سهم قانونی رودخانه هیرمند/هلمند سخن گفته شده است.
استخراج سالانه از سفرهها حدود ۲ میلیارد متر مکعب است که ۱.۶ میلیارد آن از چاههای غیرمجاز برداشت میشود نزدیک به ۳۵–۴۰٪ آب مصرفی کشاورزی هدر میرود و ۹۴٪ کل مصرف آب استان متوجه بخش کشاورزی است .
مدیریت ضعیف باعث مشکلات کلیدی شده به طوری که بارشهای سنگین موسمی، عمدتاً روان میشوند یا تخلیه شده و سدسازی و ذخیرهسازی مؤثری وجود ندارد. در شرایط بارش هم شاهد سیل و هم هدررفت منابع هستیم همچنین نظام آبیاری غالب، سیلآبی یا قطرهای ناکارآمد باعث شده بیش از ۵۰٪ آب به علت روشهای سنتی هدر رود .
استخراج بیرویه سبب فرونشست زمین، شوری خاک و کاهش کیفیت آب شده است و اکثر سدها و پروژهها نیمهتمام مانده و یا به دلیل تبخیر زیاد کارآیی لازم را ندارند .
حقآبه ایران از هلمند که بر اساس توافق ۱۹۷۳ ایجاد شده بود کاهش چشمگیری داشته و در طی سال های اخیر استان تقریباً بیسهم مانده است به همین دلیل نزدیک به ۲۵٪ جمعیت استان طی سالهای اخیر به شهرهای دیگر مهاجرت کردهاند؛ برخی گزارشها از مهاجرت ۱۰٬۰۰۰ خانوار از زابل فقط در یک سال حکایت دارد .
خشکسالی ها باعث طوفانهای گرد و غبار شده و این موضوع باعث افزایش مشکلات تنفسی و گسترش بیماریهایی مانند سل شدهاند همچنین کشاورزان به دلیل خشکسالی و فقدان صنایع جایگزین، شغل و امرار معاش خود را از دست دادهاند و فقر گسترده ای برجای گذاشته است و این موضوع سبب اعتراضات مردمی و تجمعات متعدد در زابل و سایر نقاط با شعارهایی مانند «سیستان تشنه است»، شده است.
در این راستا کارشناس امور اب پیشنهادات راهبردی برای حل بحران داده که ساخت و تکمیل سدها و مراکز ذخیرهسازی متناسب با بارشهای موسمی، مرمت و بهرهبرداری از چاهنیمهها (Chah‑Nimeh) با کنترل تبخیر، راهاندازی کامل پروژههای آبشیرینکن چابهار و انتقال ۲۰۰–۷۰۰ میلیون متر مکعب سالانه از دریای عمان به نقاط مختلف استان راپیشنهاد داده است.
تصفیه و بازچرخانی آب فاضلاب مناسب برای کشاورزی محدود، آموزش کشاورزان به روشهای آبیاری کممصرف مانند قطرهای، اجرای نظام قیمتگذاری و نصب کنتور در چاهها برای کنترل مصرف غیرمجاز ضروری به نظر می رسد.
پیگیری اجرایی دقیق حق ایران از رود هلمند بر اساس معاهدهی ۱۹۷۳ با افغانستان، حل اختلافات از طریق پشتیبانی بینالمللی و نظارت مستقل، پرورش صنایع غیرآببر مانند انرژی خورشیدی، معادن پایدار، و گردشگری ساحلی وتقویت مشاغل مستقل از کشاورزی در مناطق روستایی در دستور کار قرار گیرد.
استان سیستان و بلوچستان در دو فصل پر بارش، هنوز توانایی بهرهوری مطلوب از منابع بارش را ندارد مدیریت ضعیف، برداشت بیقاعده، تبعیض در تخصیص منابع و فقدان مشارکت محلی باعث شده حتی با سیلها و بارندگیهای شدید هر ساله، کمبود آب ادامه یابد.
اگر دولت و نهادهای تخصصی در سیاستگذاری جدی وارد عمل شوند، با سرمایهگذاری در ذخیرهسازی، بهرهوری مصرف و شفافیت، نهتنها خشکسالی میتواند مهار شود، بلکه امکان تأمین آب برای استانهای همجوار نیز فراهم میگردد.
انتهای پیام/ محمدقائم بهرک
برچسب ها :آب ، افغانستان ، پاکستان ، حق ابه ، خشکسالی ، سازمان آب ، سدسازی ، سیل ، مدیریت ضعیف ، مذاکره
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰