سیستان؛ سرزمین فراموش‌شده/ کودکان بی‌بازی و سالمندان بی‌سایه»/ وقتی مردم جایی برای نفس کشیدن ندارند

دشت خشک و سخت سیستان، با جمعیتی نزدیک به ۴۰۰ هزار نفر در شهرستان‌های زابل، زهک، هامون، هیرمند و نیمروز، سال‌هاست با مشکلی جدی روبرو است: نبود فضاهای سبز و اماکن تفریحی کافی و مناسب برای همه‌ی مردم.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی اخبار سیستان و بلوچستان در شهری مثل زابل، مرکز این منطقه، تنها دو پارک اصلی به نام‌های «ملت» و «غدیر» وجود دارد که آن هم پاسخگوی نیاز مردم نیست. پارک «غدیر» سال‌هاست به بخش خصوصی واگذار شده و عملاً مردم عادی امکان استفاده از آن را ندارند.

سیستان که با افغانستان هم‌مرز است، به دلیل موقعیت جغرافیاییش تبدیل به یکی از مسیرهای اصلی ورود مواد مخدر شده است. همین مسئله، همراه با خشکسالی‌های پی در پی و نرخ بالای بیکاری، باعث شده آمار اعتیاد در منطقه بالا باشد و وضعیت سلامت روان مردم به شدت تحت تأثیر قرار گیرد.

جمعیت قابل توجهی از این منطقه را جوانان، نوجوانان و کودکان تشکیل می‌دهند. این گروه‌ها به شدت از نبود مکان‌های بازی، تفریح و نشاط رنج می‌برند.
بسیاری از خانواده‌ها به دلیل فقر اقتصادی و بیکاری ناشی از شرایط خشکسالی، توان استفاده از باشگاه‌ها و استخرهای خصوصی را ندارند یا اصلاً این امکانات به حد کافی موجود نیستند.

کودکان محروم از بازی‌های دیجیتال و گوشی‌های هوشمند، ناچارند وقت خود را در کوچه‌ها و خیابان‌های خاکی بگذرانند؛ جایی که با خطرات تصادف، گرمازدگی و آسیب‌های اجتماعی مواجه‌اند. از طرف دیگر، کودکانی که خانواده‌هایشان توان خرید این وسایل را دارند، بیشتر به فضای مجازی و بازی‌های غیرواقعی پناه می‌برند که مشکلات روانی دیگری به دنبال دارد.

افراد مسن و سالمندان هم از این محرومیت مستثنی نیستند. آن‌ها که باید در پارک‌ها زیر سایه درختان استراحت کنند و اوقات فراغت خود را بگذرانند، ناچارند در کوچه‌ها و خیابان‌ها تیله بازی کنند؛ صحنه‌ای که نه تنها ظاهر زیبایی ندارد، بلکه نشان‌دهنده‌ی شدت فقر امکانات شهری و کم‌توجهی مسئولان است.

سرگزی یک مادر زابلی در گفت و گو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی اخبار سیستان و بلوچستان عنوان کرد: “بچه‌هایم هیچ جایی برای بازی ندارند. پارک غدیر هم که دست خصوصی‌هاست و ما نمی‌توانیم از ان استفاده کنیم یا باید بچه ها در  خانه با گوشی و تبلت بازی کنند و یا زیر آفتاب کوچه بوقت بگذرانند چرا که وجود پارک محله در منطقه سیستان و حتی در زابل که مرکز سیستان است معنایی ندارد هرچند تعداد اندک پارک های محله ای هم از امکانات بازی برخوردار نیستند.”

یک جوان ۲۲ ساله از زهک نیز به خبرنگار ما گفت: هیچ تفریحی نیست، هیچ جایی برای استراحت و سرگرمی وجود ندارد بنابراین با توجه به میزان بالای بیکاری در شهرستان و هزینه های بالای باشگاه های اندک و استخرهای بسیار اندک تر جوانان راهی جز گذران وقت با مواد مخدر و قلیان و در نهایت اعتیاد ندارند.

بزی یکی از اهالی هیرمند که بازنشسته است  به خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی اخبار سیستان و بلوچستان گفت: در گذشته که ابادانی وجود داشت و هنوز خشکسالی گریبان منطقه را نگرفته بود” حداقل یک سایه درخت وجود داشت ومردم نیز ارتباطات تنگاتنگی با یکدیگر داشتند به طوری  که در روستاها درب منزل چندان معنایی نداشت و افراد وقت خود را در منازل یکدیگر گذران میکردند اما الان همه چیز خراب شده و همه چون جایی برای گذران اوقات خود ندارند جز ماندن در خانه چاره ای ندارند.”

سارانی دختر نوجوانی از نیمروز در گفت و گو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی اخبار سیستان و بلوچستان بیان داشت: “وقتی به زاهدان یا شهرهای دیگر سفر میکنیم، حس می‌کنیم ما درون یک روستا زندگی می‌کنیم، نه یک شهر چون در شهرهای دیگر به خوبی تفاوت امکانات و اماکن تفریحی و پارک ها و جلوه شهری  شهرستان نیمروز و سایر نقاط سیستان را با شهرهای دیگر مشاهده می کنیم.”

&

در مناطق مختلف سیستان پارک‌ها یا به بخش خصوصی واگذار شده‌اند یا در شرایط نامناسب به سر می‌برند. هزینه‌های بالا برای استفاده از اماکن ورزشی خصوصی، مانعی برای بهره‌مندی خانواده‌ها شده است.

افزایش گرایش به مواد مخدر و بزهکاری، افسردگی گسترده میان جوانان و نوجوانان، استفاده بی‌رویه از وسایل الکترونیکی و آسیب‌های روانی ناشی از آن، خطرات ناشی از بازی کودکان در کوچه‌ها و خیابان‌ها، محرومیت سالمندان و بانوان از فضای آرامش‌بخش و اجتماعی تنها بخشی از معایب نبود فضاهای تفریحی به شمار می رود

فضاهای تفریحی در جلوگیری از مهاجرت نقش به سزایی دارند به طوری که ایجاد اماکن تفریحی و فضای سبز، علاوه بر بهبود کیفیت زندگی، می‌تواند به تثبیت جمعیت منطقه کمک کند. خانواده‌ها با داشتن مکان‌های مناسب برای تفریح و استراحت، کمتر انگیزه‌ای برای ترک سرزمین خود خواهند داشت.

سیستان نه فقط به آب که به زندگی نیاز دارد، زندگی یعنی کودکی که حق بازی دارد، مادری که آرامش می‌خواهد، سالخوردگانی که نیاز به پناه و سایه دارند.
ایجاد فضای سبز و اماکن تفریحی در سیستان یک نیاز انسانی و اساسی است که مسئولان باید هر چه سریع‌تر به آن توجه کنند.
زیرا وقتی مردم جایی برای خندیدن ندارند، کم‌کم شهر هم روح خود را از دست می‌دهد.

انتهای پیام/ محمدقائم بهرک